مرکز مشاوره و خدمات مامایى سلامت مادران

امادگى دوران باردارى، زایمان، بعد از زایمان و پرورش کودك

ماساژ نوزاد

ماساز نوزاد
خوشبختانه در عصر بيداري روان‌شناسي، تفکر مکتب رفتارگرايي که تربيت صحيح کودک را در قرار دادن وي در انزوا و نهايتاً رسيدن کودک به استقلال مي‌دانست، جاي خود را به الگوهاي تربيتي تعديل شده و ارتقاي مهارت‌هاي جسمي و ذهني از طريق ارتباط تنگاتنگ و نوازش داده است. 
در هنگام تولد، همه‌ي اطلاعات و احساسات ازطريق بزرگترين عضو بدن، يعني پوست دريافت مي‌شود. هنگامي‌که نوزاد درآغوش گرم مادر مورد نوازش قرار مي‌گيرد، از طريق حس لامسه احساس رضايت مي‌کند. 
در چنين مواردي از طريق سيستم عصبي، يک جريان الکتريکي در بدن توليد شده که منجر به واکنش شيميايي و ترشح موادي در مغز مي‌شود که نه تنها باعث رشد مغز بلکه ديگر ارگان‌هاي بدن نيز مي‌شود. 
نوازش و در آغوش گرفتن نوزاد، مي‌تواند احساس اضطراب، نگراني و افسردگي را که خود باعث ترشح مواد شيميايي استرس‌زا در مغز است، در کمتراز يک ميليونيم ثانيه خنثي کند. 
ماساژ و نوازش کودک در اصل نوعي پادزهر برعليه استرس‌هاي وارد شده حين و بعد از تولد است. سلامت نوزاد در همه‌ي ابعاد آن (سلامت جسم، ذهن، احساس و روان) و همچنين ايجاد چرخه‌ي تعادل در بدن وي، با نوازش و ماساژ برقرار مي‌گردد.
PIX 1
توجه به نوازش و ماساژ در دوره‌ي فرا مدرن، نوعي اعتراض به ماشيني شدن زندگي است که باعث شده، انسان‌ها از لذت نوازش محروم بمانند. زندگي مدرن موجب شده که ما از بي‌رحمي و خودخواهي يکديگر دچار احساس عدم امنيت و از هم گريزان شويم، در حالي‌که انسان فطرتاً به صلح و دوستي گرايش دارد. 
سال‌هاي سال، به محض تولد نوزاد، وي را از مادر جدا مي‌کردند و همه‌ي اقدامات در جهت جداسازي مادر و نوزاد بود. اکنون روند مراقبت از کودک به‌طور قابل ملاحظه‌اي تغيير يافته و اين دستاورد بر رابطه‌ي فيزيکي مادر و فرزند از همان لحظه‌ي تولد تأکيد دارد. امروزه ارتباط والدين و کودک روزبه‌روز مورد توجه بيشتري قرار مي‌گيرد. 
اگر به پيشينه‌ي فرهنگي خود نگاه کنيم، درمي‌يابيم که تماس مکرر با کودک از طرق مختلف، همواره مورد توجه اطرافيان و خانواده بوده است. با اين وجود متأسفانه، ما نيز در دوره‌هايي، به دليل تأثيرپذيري از فرهنگ دنياي غرب، به اين تماس کمتر توجه کرده‌ايم. 
نوزاد مفهوم عبارات وکلمات را درک نمي‌کند، بلکه از طريق پوست رضايت خود را به دست مي‌آورد. اشخاصي که در کودکي مورد بي‌مهري و بي‌توجهي قرار مي‌گيرند، در بزرگسالي تبديل به افرادي تندخو و خشن مي‌شوند. 
پس بياييم با احياي فرهنگ نوازش و در آغوش کشيدن و توجه به کودکان، در آينده، بزرگسالان سالم و شادابي در جامعه داشته باشيم. 
زندگي‌کردن فقط نفس کشيدن نيست، بلکه به کار گرفتن اندام‌ها، حس‌ها و استعدادهاست، تا از طريق آن بتوانيم زنده بودن و زندگي کردن را به بهترين نحو تجربه کنيم. 
ماساژ و نوازش کودک فرصت ايده‌آلي است که پدر و مادر را قادر مي‌سازد که نه تنها به‌منظور برطرف ساختن نيازهاي زيستي کودک، بلکه از طريق لمس و تماس با وي، ارتباطي را برقرار کنند که در سايه‌ي آن، احساس اعتماد و امنيت - که پايه‌ي رشد متعادل شخصيتي در کودک است - بنا نهاده شود. 
کتاب کوچک آرامش نوزاد، گامي است در جهت ايجاد احساس امنيت در نوزاد. هرچه فاصله‌ي بين تولد کودک و نوازش و ماساژ - که خود تولد عاطفي يک انسان به‌شمار مي‌آيد - کمتر باشد، خشت‌هاي اعتماد و امنيت کودک نسبت به محيطش (پدر و مادر) محکم‌تر مي‌شود. کودکاني که در سنين بالاتر دچار مشکلاتي نظير اضطراب و اختلالات ناشي از آن مي‌شوند، شايد در ماه‌هاي اول زندگي، به اندازه‌ي کافي در آغوش گرفته نشده و ارتباط، لمس و ماساژ در مورد آن‌ها کمتر صورت گرفته است! 
خشت اول چون نهد معمار کج    تا ثريا مي‌رود ديوار کج
به اميد اين‌که پدران و مادران جوان با آگاهي از اين مطالب، آينده‌سازان فرداي جامعه را با رشدي متعادل از هر حيث، پرورش دهند و کودکان ما از سوء تغذيه‌ي نوازش که از عوامل اختلال در رشد جسمي، ذهني و رواني است، رنج نبرند. 
براي آگاهي چگونگي ماساز نوزاد به کتاب کوچک آرامش نوزار تاليف فيروزه روستا مراجعه کنيد.