مرکز مشاوره و خدمات مامایى سلامت مادران

امادگى دوران باردارى، زایمان، بعد از زایمان و پرورش کودك

سوالات متداول

سئوالات متداول
  نکات مربوط به والدين
پيلاتس و يوگا بارداري
چند نکته در مورد بي اختياري ادراري
تناسب اندام بعد از زايمان
افسردگي بعد از زايمان
  نکات مربوط به نوزاد
زردي در نوزادان
کوليک نوزادي
پيلاتس و يوگا بارداري
شايد بهترين ورزش حين بارداري پيلاتس و يا يوگا بارداري باشد.اين نوع ورزش ها ،ارتباط هماهنگي بين ذهن و جسم ايجاد مي کنند ،که نقش بسيار مهمي در تعادل فيزيکي ، روحي و رواني مادران حين بارداري دارند. 
در حين بارداري از وزنه هاي سبک تربا تکرار بيشتر استفاده کنيد،زيرا هورمون ريلکسيشن موجب نرمي بيشتر مفاصل شده است و فشار مضاعف بر مفاصل موجب آسيب آنان مي گردد. 
نکته بسيار مهم: به مراکزي مراجعه کنيد که يوگا/پيلاتس تطبيقي با بارداري انجام مي دهند . 
قبل ازشرکت در مراکز مورد نظر با پزشک / ماما مشورت کنيد هدف از ورزش در دوران بارداري بايد سلامتي همراه با ايمني باشد. 
بي اختياري ادراري
به دليل تغييرات آناتوميک وفيزيولوژيک دوره بارداري 3/2 مادران در اين دوره بي اختياري ادرار از دو نوع استرسي و فوريتي را تجربه مي کنند که دليل آن فشار رحم بر روي مثانه و همچنين ترشح هورمون هاي بارداري است که باعث کشش در بافت عضلاني و مفاصل مي گردد. 
بي اختياري ادراري که اغلب از دوران بارداري شروع ميشود در بعضي مواقع تا مدت ها بعد از زايمان نيز ادامه پيدا مي کند .حداکثر تا يک سال بعد از زايمان اين مشکل پايان مي يابد . 
علل بروز و تشديد اين عارضه عبارتند از : بارداري ، سابقه ژنتيک ، چاقي و زايمان طبيعي به خصوص زماني که از فورسپس استفاده شود .
بي اختياري استرسي يعني دفع ناگهاني و خود به خودي ادرار هنگام سرفه ، عطسه ، دويدن و نظاير آن و بي اختياري فوريتي يعني قبل از رسيدن به توالت کنترل ادرار از دست برود. 
طبق مطالعات در گروه زايمان طبيعي حدودا 23% خانم هايي که حين بارداري دچار بي اختياري شدند اين عارضه را بعد از زايمان نيز به همراه داشتند و 8% در گروه سزارين . 
لذا به همه مادران توصيه ميشود نرمش هاي (انقباض ها و رهايي صحيح عضلات کف لگن) را حين بارداري را انجام دهند وهمچنين اين نرمش بعد از زايمان نيز جزو لانفيک تمرينات روزانه خود قرار دهند. 
در ضمن به همه مادران توصيه مي شود تا 6 هفته بعد از زايمان از انجام کارهاي سنگين،يبوست، سرفه زياد وهر گونه افزايش فشار داخل شکمي اجتناب کنند . 
البته در صورت عدم درمان با مشاوره با متخصص مي توان از شيوه هاي نوين درمان بهره برد. 
تناسب اندام بعد از زايمان
يکي از توصيه هاي مرکز سلامت مادران بعد از تحقيقات فراوان و تجارب بدست آمده در کلاس هاي بعد از زايمان ، انجام تمرينات دوره اي که مجموعه اي از حرکات براي تناسب اندام و بهبود فعاليت قلبي و عروقي و تقويت عضلات و انعطاف پذيري مفاصل است. 
استفاده از تمرينات کششي با وسيله اي بسيار ساده به نام کش/طناب استقامتي کمک مي کند تا عميق ترين لايه هاي عضلاني در ستون مهره ها شامل عضلات لگني ، کمري ، پشتي ،گردني که بيشترين فشار را در طول بارداري متحمل شدند،تقويت گردند. 
اين تمرينات شش هفته بعد از زايمان آغاز ميشود و نه تنها در برگشت پذيري اندام و تقويت عضلات موثر است بلکه با آزاد شدن ناقلين عصبي در مغز ، سروتونين و ملاتونين وهمچنين اندورفين باعـث احساس شادابي و رضايت و ارتقاي کيفيت خواب مادرميشود. در نتيجه نقش بسيار مهمي در دلبستگي مادر و کودک ايفا مي کند. 
افسردگي بعد از زايمان
%70 مادران 2 تا3 روز بعد از زايمان دچار غم مادري ميشوند که به شکل احساس ترس ، غم يا اضطراب است.اگر اين احساس شدت يافت در عرض يک هفته از بين نرود،نشانه افسردگي بعد از زايمان است. 
%25 ازمادران و همچنين 10% از پدران دچار افسردگي بعد از زايمان ميشوند. 
عوامل مهمي در بروز افسردگي دخالت دارند مثل: 
1- حاملگي بدون برنامه 
2- اختلاف و اختلال در روابط زناشويي 
3- عدم حمايت خانوادگي به خصوص همسر 
4- شرايط اقتصادي متزلزل 
5- تجربه استرس زياد حين بارداري مثل از دست دادن يک عزيزو يا مشکلات حاملگي 
6- تيپ شخصيتي،اصولا کمال گراها بيشتر دچار اين عارضه ميشوند 
7- سابقه اختلالات اضطرابي قبل از بارداري 
8- يکنواختي زندگي بعد از زايمان به خصوص مادراني که قبلا شغل مهمي داشتند 
9- خستگي زياد ناشي از مراقبت کودک و عدم استراحت کافي در ماه هاي اول بعد از زايمان 
زردي در نوزادان
چرا کودکان زرد مي شوند: در دوره جنيني ،کودک با کمبود اکسيژن مواجه است و به همين دليل سيستم دفاعي او از طريق کبد ميزان بيشتري گلبول قرمز در پاسخ به اين کمبود اکسيژن توليد مي کند.پس از توليد،کبد نوزاد براي دفع اين گلبول هاي قرمز اضافي به ماده اي زرد رنگ به نام بيلي روبين تبديل ميشود.اما از آنجايي که کبد در نوزاد ، هنوز به اندازه کافي کامل نشده تا بتواند به همان سرعتي که اين گلبول ها ي قرمز را توليد مي کند آن ها را دفع کند،رنگ پوست نوزاد زرد مي شود. 
اکثر اين زردي ها اصطلاحا زردي فيزيولوژيک ناميده مي شوند و خوش خيم هستند.آسيب و اختلال زماني رخ مي دهد که اين ماده سمي از سد مغزي عبور کند و موجب آسيب سلول مغزي شود. 
به طور طبيعي در نوزاد سالم 2 تا 4 روز بعد از تولد اين زردي بروز مي کند و يک تا دو هفته بعد بهبود پيدا مي کند. 
والدين توجه کنيد براي کنترل و پيشگيري از عواقب احتمالي زردي: 
- نوزاد سريع تغذيه با شير مادررا آغاز کنند.هر چه قدر دفع مدفوع نوزادان(مکونيوم) سريع تر رخ دهد در کاهش زردي موثرتر است و شير اوليه نقش بسيار مهمي دارد. 
- کودک در آغوش گرفته شود. 
- از همه مهم تر کودک را به موقع به دنيا بياوريد. 
- تمام نوزادان بايد روز پنجم تولد توسط متخصص اطفال از نظر زردي معاينه شوند. 
در صورتيکه زردي در روز اول مشاهده شود بهتر است جهت تشخيص و درمان کودک توسط پزشک اطفال مورد معاينه کامل قرار گيرد. 
کوليک نوزادي
کوليک يا دل درد نوزاد يک اصطلاح کلي براي گريه هاي غير قابل کنترل در کودکي است که از همه نظر طبيعي است.اين گريه ها از دو هفتگي کودک آغاز ميشود و بيش از سه در روز در هفته به شکل گريه يا نق نق است و گاها در اواخرغروب و اوايل شب آغاز ميشود . 
متخصصين اعتقاد دارند که علت اين گريه ها،از دست دادن محل دنج وآرام و همچنين صداي آرام بخش رحم مادر است.که البته فرضيه اي نيز وجود دارد مبني بر عدم تعادل در آزاد شدن ناقلين عصبي مثل سروتونين که باعث تنظيم شادي و آرامش ميشود و همچنين ملاتونين که باعث تنظيم خواب و بيداري است. 
شيوه درمان اين کودکان قبل از هر چيز تبعيت از قوانين جنيني است يعني محيط را شبيه به دوره جنيني کنيم.مکيدن ،در آغوش گرفتن ،باد گلو گرفتن،قنداق کردن نوزاد،به پهلو چب خواباندن يا نيمه دمرخواباندن کودک به شکل کاملا ايمن و استفاده از صداهاي آرام و ممتد مثل سشواريا پنکه و تکان دادن کودک روي پا به آرامي از جمله راه هاي کاهش اين درد است. 
تجربه نشان مي دهد که اين گريه ها تا سه چهار ماهگي کودکان کاهش پيدا مي کند در صورتيکه اين شيوه ها تسکين دهنده نبودند قطعا اين کودکان با هضم لاکتوز موجود در شير خشک و يا شير مادر مشکل دارند .داروهايي براي درمان وجود دارد که بهتر است با پزشک متخصص اطفال وي مشورت شود البته بعضي مواقع رژيم غذايي مادر و ماساژ شکم نوزاد مي تواند موثر واقع شود. 
به والدين توصيه مي شود از صداهاي سفيد(white sounds) نيز براي آرامش کودک استفاده کنند.