مرکز مشاوره و خدمات مامایى سلامت مادران

امادگى دوران باردارى، زایمان، بعد از زایمان و پرورش کودك

درد زایمان

درد زايمان : 
درد زايمان فرآيندي است که در آن هم سيستم عصبي وهم هورموني درگير ميشود. زايمان به عنوان يک پديده طبيعي و فيزيولوژيک تحت تاثيرهورمون هاي درون ريز بدن وظيفه ي خود را جهت تولد کودک سالم به عهده ميگيرد. 
 
هورمونهاي اصلي زايمان عبارتند از: 
 
 اکسي توسين که توسط بخش خلفي هيپوفيز ترشح مي شود اين هورمون عامل اصلي ايجاد انقباضات زايماني است و ترشح درست آن باعث ارتقاي کيفيت روند زايماني ميشود. اين هورمون معروف به هورمون عشق نيز هست و اين امر باعث مي شود تا شرايط را براي ايجاد مهر مادري ( bonding ) با فرزند فراهم کند . اين هورمون حين شيردهي نيز ترشح ميشود. 
  
بتااندورفين (مورفين طبيعي بدن) که صد برابر بيشتر از مورفين مصنوعي روي بدن اثر دارد . اين هورمون در ايجاد رضايت حين دردهاي زايماني نقش دارد . از طرف ديگر وقتي دردها افزايش پيدا ميکنند از آزاد شدن اکسي توسين پيشگيري مي کند تا مادر انرژي بدست آورد. در واقع خلقت ، خيلي زيبا طراحي کرده است اگر دردها داده ميشود ، ضد دردش نيز در اختيار مادر قرار مي گيرد. 
  
 آدرنالين (يا هورمون استرس و برانگيخته شدن ) اين هورمون در زمان ترس ، عصبانيت ، سرما يا هيجان و نا آرامي ترشح مي شود و در نتيجه باعث کند شدن روند زايمان ميشود . البته ترشح آن در مرحله خروج کودک لازم است و همچنين دراحساس غريزه مادري نيز نقش اساسي دارد . البته ترشح اين هورمون در نوزاد نيز حين تولد باعث افزايش هوشياري کودک ميشود که اين امر گذر از عالم رحم به عالم خشکي را براي کودک پسنديده تر مي کند ، چون کاملا آماده اولين برخورد با مادرش مي شود. 
  
 پرولاکتين (هورمون مادر شدن) اصلي ترين هورمون در شيردهي است که البته ترشح آن حين زايمان نه تنها باعث افزايش استقامت مادر مي شود ، بلکه شرايط را براي يک شيردهي موفق آماده و فراهم ميکند اين هورمون ها همچون يک سمفوني عمل مي کنند و ترشح هماهنگ آنها براي داشتن يک زايمان ايمن ضروري است . از عوامل مواثر براي اين هماهنگي ، افزايش سطح آگاهي مادر ، فراهم کردن يک محيط امن و اجازه حرکت و حمايت مادر حين زايمان است و محيطي نا ايمن ، ترس و اضطراب و عدم آگاهي مادر از روند زايمان ، عامل اصلي نا خوشايند شدن زايمان مي شود .